SOUND.PL - KURZWEIL K2600 – Lider wśród syntezatorów

K2600, najnowszy instrument z ewoluującej linii syntezatorów/samplerów opartych na syntezie V.A.S.T Kurzweil'a, jest bezpośrednim następcą wspomnianego modelu K2500; zmieniona została kolorystyka płyty czołowej i układ złącz na płycie tylnej - to na zewnętrz. Natomiast podstawowymi zmianami wewnętrznymi jest powiększenie pamięci ROM z 8 do 12 MB, wymiana i uaktualnienie zapisanego w tej pamięci materiału, wbudowanie modułu efektów KDFX, dodanie 24-pasmowego wokodera, dodanie nowych trybów pracy do systemu operacyjnego, a przede wszystkim - przeprogramowanie, odświeżenie i wpisanie nowych barw i programów, odpowiadających współczesnym trendom muzycznym, i naprawdę znakomitych. Ponadto, wszystkie modele K2600 są wyposażone w moduł ROM, zawierający doskonałej jakości brzmienie fortepianu koncertowego. Słowem, K2600 nie jest całkowicie nowym instrumentem, jeżeli chodzi o strukturę wewnętrzną, ale brzmieniowo - jak najbardziej. W dalszej części artykułu wszystkie wymienione tu zmiany zostaną opisane dokładniej, a teraz garść podstawowych informacji o serii K2600.
Opis ogólny. K2600 jest w zasadzie zarówno syntezatorem, jak i samplerem - wszystkie funkcje są ze sobą zintegrowane, i nie ma żadnych ograniczeń, np. w stosowaniu funkcji edycyjnych bloku syntezatora do próbkowanych dźwięków, czy stosowania tych próbek w programach syntezatorowych. Wersja podstawowa instrumentu jest sprzedawana jednak bez karty samplera, którą można w każdej chwili dokupić.
Model K2600X (który dostarczono do testu), jest wersją z 88 ważonymi klawiszami typu fortepianowego. Oprócz tego różni się tym od wersji Rack, że posiada 8 potencjometrów suwakowych i 8 przycisków funkcyjnych (z trójkolorowymi diodami), oczywiście kółko bendera i modulacji, umieszczone nad nimi dwa przyciski Patch i dwa modulatory wstęgowe.
Jest instrumentem 48-głosowym i 16-timbrowym. Posiada wbudowany procesor efektów (poszerzony o kartę KDFX) i 32-ścieżkowy sekwencer. Ma bardzo wyrafinowane funkcje syntezy, modulacji i kontroli dźwięku, może pracować jako 8-strefowa klawiatura sterująca MIDI. Posiada wbudowany, programowalny arpeggiator. Interfejs użytkownika jest zrealizowany w oparciu o duży, podświetlany wyświetlacz graficzny LCD (240 x 64 punktów), dedykowane przyciski funkcyjne, klawiaturę numeryczną i wspominane potencjometry suwakowe. Instrument wyposażony jest także w napęd dyskietek 3,5", wykorzystywany do wczytywania i zapisywania programów, sekwencji i próbek dźwiękowych. Napęd ten czyta dyskietki sformatowane pod systemem DOS, obsługuje format Standard MIDI File (SMF), pliki WAV i AIFF, czyta brzmienia samplerów Akai, Ensoniq i Roland. Ponadto K2600 posiada zaawansowany system operowania plikami (AFMS), dzięki któremu łatwo poruszać się pomiędzy wszystkimi obiektami, zawartymi w pamięci instrumentu. System ten pozwala na tworzenie makr - możliwe jest np. takie zaprogramowanie instrumentu, aby po włączeniu zasilania automatycznie wczytywał określone brzmienia i sekwencje i rozpoczynał odtwarzanie konkretnego utworu. System operacyjny K2600 jest umieszczony w pamięci Flash ROM, co oznacza, że może być w każdej chwili uaktualniany przez użytkownika (z dyskietki lub dysku SCSI). Nowe wersje systemów operacyjnych są dostępne za darmo w Internecie.

Tor syntezy. W K2600 zastosowano metodę syntezy nazwaną V.A.S.T. (Variable Architecture Synthesis Technology), charakteryzującej się zmienną, programowaną przez użytkownika architekturą. Polega to na zastosowaniu 31 wieloelementowych algorytmów, w których pierwszym blokiem jest zawsze moduł odpowiadający za wysokość dźwięku (Pitch), a ostatnim - moduł odpowiadający za amplitudę (Amp). Pomiędzy tymi blokami mogą znajdować się, w zależności od wybranego algorytmu, trzy lub dwa bloki sygnałowe (DSP), ustawione w dowolnej kolejności. Bloków tych jest do wyboru 60; są to różne filtry, przebiegi akustyczne, generatory LFO, wszelakie moduły efektowe (modulatory kołowe, wave-shapery, distortion, korektory ze sterowaniem w czasie rzeczywistym, excitery, etc.). Wszystkie te bloki mogą być modulowane, odpowiednio: trzema 7-odcinkowymi generatorami obwiedni, dwoma dodatkowymi obwiedniami ASR, dwoma generatorami LFO, czterema generatorami funkcji. Oczywiście plus kontrolery zewnętrzne, plus kontrolery MIDI (dynamika gry, aftertouch, modulatory wstęgowe, pedały, etc.). Wszystko to odnosi się do jednej warstwy (Layer), a pojedyncze brzmienie K2600 może składać się z trzech warstw, tak więc na 48-głosową polifonię instrumentu pracują 192 w pełni programowalne generatory! Jeżeli jeszcze weźmiemy pod uwagę różne funkcje dodatkowe, możliwość edycji graficznej (np. obwiedni), możliwość dowolnej manipulacji próbkami dźwiękowymi, zarówno z pamięci RAM jak i ROM - system V.A.S.T. jest jednym z najpotężniejszych narzędzi do generowania dźwięku, jakie kiedykolwiek zastosowano w syntezatorach sprzętowych.
Bardzo mocnym punktem K2600 są nowe brzmienia i programy Setup. K2600, jak wspomniano, ma 12 MB próbek zapisanych w pamięci ROM oraz 16 MB pamięci RAM (samplingowej), z możliwością rozszerzenia do 128 MB standardowymi modułami SIMM. Także 12 MB pamięci ROM zawierającej najwyższej jakości brzmienia może być poszerzone do 44 MB, poprzez dodanie 4 modułów rozszerzających: Orchestral i Contemporary ROM, przeznaczone dla K2500, oraz dwa dodatkowe moduły ROM, będące w tej chwili w przygotowaniu. Programy brzmieniowe instrumentu obejmują ponad 400 programów: 238 w pamięci ROM i 200 w pamięci RAM. Podtrzymywana bateryjnie pamięć programów może w sumie pomieścić do 800 barw użytkownika (w połączeniu z barwami fabrycznymi daje to 1000 brzmień) lub do 60.000 zdarzeń sekwencera. Oprócz tego K2600 zawiera 100 programów typu Setup. Są to kombinacje maksymalnie 8 różnych barw (łączonych, dzielonych na klawiaturze, przenikających się, etc.), zawierające także wszystkie parametry modulatorów i kontrolerów; do każdego z nich można przypisać osobną sekwencję, w każdym z nich można indywidualnie zaprogramować arpeggiator. Efekty współpracy brzmień syntezatora i sekwencji zapisanych w programach Setup są imponujące: właściwie po wybraniu kolejnego Setup'u otrzymujemy przekonfigurowany instrument, przygotowany do gry w danym gatunku, łącznie z sekcją rytmiczną, linią basu, a często i efektami specjalnymi, wyzwalanymi przez modulator wstęgowy. Efektów dźwiękowych opisać się nie da. Notabene, komunikaty z wszystkich ścieżek sekwencji i arpeggiatora są transmitowane na oddzielnych kanałach MIDI.

Modulatory i obsługa MIDI. Jedną z najbardziej rzucających się w oczy cech K2600X jest (oprócz oczywiście pełnowymiarowej klawiatury fortepianowej) wyposażenie instrumentu w 8 potencjometrów suwakowych z dedykowanymi przyciskami i dwa modulatory wstęgowe (ribbon controllers) - jeden umieszczony nad klawiaturą, a drugi pod kółkami bendera i modulacyjnym. Modulatory wstęgowe są prawdziwą rewelacją: są to w pełni programowalne kontrolery MIDI, z których pierwszy - 60-centrymetrowa wstęga umieszczona bezpośrednio nad klawiaturą, może pełnić rolę trzech niezależnych kontrolerów (może być podzielona programowo na trzy osobne strefy), a drugi, mniejszy, jest czuły nie tylko na pozycję palca, ale także na jego nacisk (efekt aftertouch). Oba kontrolery mogą pracować w tzw. trybie bezwzględnym (wysyłana wartość zależy od fizycznej pozycji palca na taśmie), albo w trybie względnym (wysyłana wartość, np. transpozycji dźwięku, jest obliczana w oparciu o długość i szybkość "przejazdu" palca po taśmie, niezależnie od tego, w którym miejscu jej dotkniemy). Do obu taśm mogą być przypisywane dowolne parametry, np. wysokość, amplituda czy barwa dźwięku, czas pogłosu efektu, szybkość sekwencji, etc. Można także na nich grać, tak jak np. na gitarze hawajskiej, lub - przesuwając palcem po taśmie, wygenerować arpeggio harfy czy grzmot burzy. Tego nie da się opisać, trzeba to spróbować (albo przynajmniej obejrzeć kasety wideo, na których dokładnie pokazano pracę kontrolerów K2600). Tak samo dowolnie programowane mogą być inne kontrolery: przyciski nożne, pedały, kółka modulacyjne czy tzw. dmuchawka (breath controller), której gniazdo znajduje się na płycie tylnej instrumentu. Dodajmy, że do K2600 można podłączyć 4 przyciski nożne i 2 pedały.

Osiem znajdujących się na płycie czołowej potencjometrów suwakowych może pełnić kilka funkcji. Po pierwsze, sterują one poziomem (plus funkcja mute i solo) poszczególnych warstw danego brzmienia. Po drugie, pełnią tę samą role w odniesieniu do programów Setup i sekwencji (przy pracy z sekwencerem sterują ponadto automatyką miksera - można za ich pomocą budować regularne miksy). Po trzecie, mogą służyć jako kontrolery MIDI, np. do zmieniania w czasie rzeczywistym parametrów innych syntezatorów czy procesorów efektów.
Złącza na płycie tylnej: gniazdo zasilania z wyłącznikiem, dwa wejścia pedałów, wejście breath controller'a, cztery wejścia przycisków nożnych, dwa złącza SCSI-1, gniazda MIDI IN, OUT i THRU z przełącznikiem trybu pracy, miejsca na wejścia analogowe (niesymetryczne i symetryczne) samplingu, miejsca na wejścia/wyjścia cyfrowe (AES i optyczne), 10 wyjściowych gniazd sygnałowych (cztery pary stereofoniczne AUX i jedna para MIX), oraz gniazdo słuchawkowe. Miejsca na złącza wypełniane są po zainstalowaniu opcjonalnych modułów rozszerzeń (patrz ramka "Opcje...").
Podsumowanie. K2600, podobnie jak jego bezpośredni poprzednik, K2500, jest bezsprzecznie adresowany do profesjonalistów - po przejrzeniu listy oferowanych przez niego funkcji, wysłuchaniu jakości generowanego brzmienia, oraz zapoznaniu się z cenami poszczególnych modeli można dojść tylko do tego wniosku. Jest to perfekcyjne połączenie bardzo dobrej klawiatury sterującej, doskonałego syntezatora, umożliwiającego generowanie świetnych brzmień i zaawansowaną ich edycję, wielofunkcyjnego samplera oraz procesora efektów, z sekwencerem, arpeggiatorem, wyrafinowanym systemem kontrolerów i oczywiście z zarządzającym tym wszystkim naprawdę dojrzałym oprogramowaniem. Mieszanka zdecydowanie pożądana przez wszystkich muzyków, zarówno w studiu, jak i na scenie.

Tomasz Ciechanowski

Opcje dla serii K2600:
- Moduł samplingowy SMP-K/R26, z niesymetrycznymi i symetrycznymi wejściami analogowymi, wejściami/wyjściami cyfrowymi (także optycznymi) i funkcją resamplingu (Sample-while-play). Funkcje DSP obejmują kompresję/ekspansję czasową sygnału, transpozycję, wpisywanie próbek w określone tempo BPM (Mix Beat), modyfikację głośności próbek, miksowanie ich, oraz wiele innych.
- Moduł cyfrowych wejść/wyjść DIOS-26 - pozwala na dwustronną transmisję, z i do K2600, ośmiu sygnałów cyfrowych. Wszystkie sygnały wejściowe mogą być obrabiane w module syntezy V.A.S.T i w procesorze efektów KDFX.
- Moduł interfejsu cyfrowego rejestratorów wielościeżkowych DMTi - pozwala na transmisję do 8 sygnałów w domenie cyfrowej, pomiędzy formatami KDS (format własny Kurzweil'a), AES/EBU, S/PDIF, ADAT lub DA-88. Jednocześnie interfejs DMTi może prowadzić w czasie rzeczywistym konwersję częstotliwości próbkowania dla 44,1 kHz, 48 kHz i wielu zewnętrznych częstotliwości zegarowych.
- Moduły rozszerzeń pamięci ROM: moduł ROM-1 Orchestral (8 MB) - zbiór brzmień instrumentów, stosowanych w muzyce klasycznej; moduł ROM-2 Contemporary (8 MB) - zbiór brzmień instrumentów do współczesnych gatunków muzycznych. Każdy z tych modułów zawiera dodatkowe programy brzmieniowe i programu Setup. W przyszłej ofercie Kurzweil'a znajdą się także dwa następne moduły z 8 MB pamięci ROM.
- Moduł PRAM-26, rozszerzający podtrzymywaną bateryjnie pamięć programów od 486 kB do 1503 kB.
- Możliwość rozszerzenia pamięci samplingowej RAM do 128 MB, za pomocą standardowych modułów SIMM.
- Możliwość instalacji wewnętrznego lub zewnętrznego dysku twardego SCSI, o pojemności do 2 GB.