SOUND.PL - Allen & Heath XONE:464 – Mikser dla klubów, instalacji i DJ-ów

Już w momencie wyjmowania miksera z opakowania można zauważyć, że jest to bardzo poważne urządzenie. Jeżeli jesteś DJ-em używającym dwóch tłumików i cross-fadera - nie trać czasu, ten mikser nie jest dla ciebie. Sam wygląd i rozmieszczenie elementów regulacyjnych na płycie czołowej napełnia przeświadczeniem, że to dobra konsoleta. Po wypróbowaniu dowolnego z potencjometrów staje się jasne, że urządzenie to zostało wyprodukowane pod kątem wysokiej jakości, a nie niskiej ceny. Tłumiki bardziej suną niż ślizgają się, a pokrętła sprawdziłyby się nawet w dużych profesjonalnych mikserach studyjnych, kosztujących dziesiątki tysięcy dolarów.
XONE:464 to dwa miksery w jednej obudowie. Zawiera on centralną 6-kanałową sekcję stereofoniczną, a niżej, po lewej stronie płyty czołowej - wyróżniony niebieską obwódką 4-kanałowy mikser monofoniczny, dla sygnałów mikrofonowych.

Kanały stereofoniczne
Sześć podwójnych stereofonicznych wejść pozwala na podłączenie do 12 stereofonicznych źródeł sygnału, w tym czterech do gniazd Cinch (RIAA). W każdym kanale znajduje się 4-pasmowy, asymetryczny korektor. "Asymetryczny" dlatego, że stopień wzmacniania i tłumienia sygnału nie jest taki sam. Wzmacnianie jest ograniczone do +6 dB, co wystarcza do podkreślenia wybranych częstotliwości, nie powodując jednocześnie przesterowania i zniekształceń sygnału. Zakres tłumienia jest dużo większy, bo do -26 dB, co może nie wystarcza do całkowitego "wyizolowania" wybranych częstotliwości, ale mimo wszystko to dużo więcej niż oferują inne miksery - tak duży zakres regulacji jest bardzo przydatny do ustalania proporcji materiału i redukcji niskich częstotliwości podczas miksowania.
Pokrętło HI EQ ma charakterystykę półkową i wpływa na wszystkie częstotliwości powyżej 10 kHz. MID 1 ma charakterystykę dzwonową i częstotliwość środkową 1 kHz - może być używane do redukcji wokali i innych średnich częstotliwości. Pokrętło MID 2 jest podobne do MID 1, z tym ze jego częstotliwość środkowa to 250 Hz, może więc służyć np. do zmieniania barwy brzmień basowych. Podbicie tych częstotliwości daje konkretne brzmienie basu, a stłumienie powoduje, że bardziej znaczące stają się niższe częstotliwości basowe. Pokrętło LO wpływa na częstotliwości poniżej 100 Hz. W każdym kanale znajduje się także przycisk EQ ON/OFF, pozwalający na natychmiastowe włączenie/wyłączenie korektora z toru sygnałowego.

Mierniki poziomu
Miło jest zobaczyć efektywne, 4-segmentowe mierniki poziomu na wszystkich wejściach stereofonicznych. Dają one natychmiastowy obraz poziomów wszystkich sygnałów wejściowych, przed tłumikiem. Pozwalają także na dokładne ustawienie optymalnego poziomu wejściowego za pomocą pokrętła GAIN. Właśnie takie szczegóły powodują, że XONE:464 wygląda zdecydowanie profesjonalnie na tle konkurencyjnych produktów. Przy każdym wejściu każdego kanału jest przełącznik Crossfade ON/OFF; każdy z sygnałów wejściowych może być również skierowany na jedną lub na drugą stronę.
Każde z wejść stereofonicznych posiada bardzo rozbudowaną sekcję wysyłkowa Aux. Znajdują się tam cztery pokrętła: Aux 1 i Aux 2 to pokrętła monofoniczne, a Aux 3/4 i Aux 5/6 to pokrętła stereofoniczne, idealne do współpracy ze stereofonicznym procesorem efektowym lub samplerem. Pokrętło Aux 3/4 pobiera sygnał sprzed tłumika, natomiast przy pokrętle Aux 5/6 możemy wybrać, czy sygnał będzie pobierany przed czy po tłumiku. Tłumiki kanałów mają długość 60 mm, są lekko nasączone i mają bardzo płynne ruchy.
Cross-fader
Cross-fader w XONE:464 to VCA (wzmacniacz sterowany napięciowo). W przeciwieństwie do tradycyjnych tłumików, które z czasem zaczynają trzeszczeć i przerywać, tłumik wykorzystujący technikę VCA zapewnia płynną, bezawaryjna i bezszumową pracę nawet wtedy, gdy sterujący nim element mechaniczny nie jest w najlepszym stanie. Innymi słowy, nawet gdy zauważymy, że sam suwak z biegiem czasu staje się coraz bardziej twardy (lub miękki), nie ma to żadnego wpływu na tor audio. Cross-fader w XONE:464 wykorzystuje cztery wzmacniacze VCA, po dwa na stronę.

Kanały monofoniczne
Po lewej stronie miksera umieszczono cztery wejścia monofoniczne. Są one przeznaczone przede wszystkim do współpracy z mikrofonami; we wszystkich czterech kanałach przewidziano zasilanie Phantom +48V dla mikrofonów pojemnościowych. Zasilanie to może być niezależnie włączane w każdym kanale, można więc korzystać z dowolnej kombinacji mikrofonów pojemnościowych i dynamicznych jednocześnie.
Znajdują się tu także pokrętła Aux, sterujące wysyłką sygnałów z tych kanałów do sześciu wyjść Aux. Są one niezależne od głównego miksu i dlatego mogą być wykorzystane jako dodatkowe wyjścia dla monitorów scenicznych, efektów, czy do nagrywania. Tory Aux 1-4 zawsze pobierają sygnał sprzed tłumika. Aux 5-6 mogą pobierać sygnał przed lub po tłumiku. W tym pierwszym ustawieniu (Pre Fader) pokrętła Aux działają niezależnie o tłumika danego kanału. Jest to funkcja bardzo przydatna przy współpracy z monitorami scenicznymi, ponieważ pozwala na utworzenie "miksu monitorowego", niezależnego od pozycji tłumików w poszczególnych kanałach. W ustawieniu "po tłumiku" (Post Fader) poziom sygnału w torach Aux jest zmieniany proporcjonalnie do pozycji tłumika danego kanału. Standardowo, sygnały pobierane sprzed tłumika podlegają obróbce przez korektor danego kanału, mogą też być wyłączane przyciskiem Channel ON/OFF.
Sekcja korektora w kanałach monofonicznych jest bardzo rozbudowana i równie dobrze mogłaby znaleźć się w znacznie droższych mikserach. Jest to 4-pasmowy korektor z możliwością wzmacniania i tłumienia sygnału w zakresie +/-15 dB. Dwa pasma środkowe posiadają możliwość regulacji częstotliwości pracy. Dla pokrętła górnego jest to zakres od 500 Hz do 15 kHz, a dla pokrętła dolnego - od 35 Hz do 1 kHz. Pokrętła te pozwalają na dokładne wybranie częstotliwości wymagającej korekcji, np. podczas sprzęgania się sygnału z mikrofonu: przemiatamy zakres częstotliwości jednym pokrętłem, a następnie redukujemy poziom wybranej częstotliwości innym. Korektor parametryczny pozwala również na wzmocnienie innych, mniej problematycznych częstotliwości, aby np. zwiększyć ogólny poziom dźwięku, albo zmienić brzmienie wokalu.
Pamiętajmy, że głos ludzki ma bardzo mało basów! Podbicie w sygnale z mikrofonu niskich częstotliwości rzadko poprawia wyrazistość głosu. Częściej powoduje powstawanie sprzężeń lub uwydatnia inne, zakłócające częstotliwości, więc wytłumienie basów jest zazwyczaj bardziej korzystne dla ogólnego brzmienia wokalu.

Filtry
Według mojej najlepszej wiedzy XONE:464 jest pierwszym mikserem posiadającym analogowe, sterowane napięciowo filtry (VCF). VCF to takie filtry, w których częstotliwość pracy jest sterowana napięciem stałym, a nie opornością potencjometru. Daje to szerszy zakres pracy i bardzo stabilną charakterystykę filtrów.
W urządzeniu dostępne są trzy typy filtrów: High Pass (górnoprzepustowy), Band Pass (pasmowoprzepustowy) i Low Pass (dolnoprzepustowy). Duże podświetlane przyciski pozwalają na wybór typu filtru. Możliwe są różne kombinacje, dające w rezultacie nowe rodzaje filtrów, np. filtr wycinający.
Filtr górnoprzepustowy (HPF) usuwa częstotliwości leżące poniżej częstotliwości granicznej (Cut Off), która może być regulowana dużymi pokrętłami VCF, umieszczonymi po obu stronach cross-fadera. Przy ustawieniu na minimum, usuwane są tylko częstotliwości subbasowe. Obrócenie pokrętła w prawo powoduje usuniecie wszystkich częstotliwości poniżej 10 kHz, czyli praktycznie wszystkiego oprócz wysokich hi-hatow, czy instrumentów o bardzo wysokim brzmieniu: tamburyna, trójkąta, etc. Filtr dolnoprzepustowy (LPF) ma działanie dokładnie odwrotne. Usuwa najpierw tylko najwyższe częstotliwości, a potem wszystko oprócz subbasów. Filtr pasmowoprzepustowy (BPF) usuwa wszystkie częstotliwości poniżej i powyżej częstotliwości pracy, pozostawiając wąskie pasmo sygnału. Jest to użyteczne np. do wyodrębnienia wokalu z jednej ścieżki i zmiksowania go z inną. Użycie pokrętła Resonance daje dodatkowo bardzo imponujące, "analogowe" efekty.

Sekcja wyjściowa
XONE:464 posiada dwa wyjścia główne, Mix 1 i Mix 2, zrealizowane na symetrycznych złączach XLR, z punktami insertowymi do podłączania zewnętrznych procesorów efektowych, np. kompresorów. Każde wyjście ma niezależną regulację poziomu. Możliwe jest skierowanie do każdego z tych wyjść tylko muzyki, tylko sygnału z mikrofonów, lub miksu całości. Oba mają dodatkowe wyjścia na gniazdach Cinch (RCA), odpowiednie do podłączenia magnetofonu. Mikser ma także wyjście monofoniczne, do nagłaśniania strefy monofonicznej widowni, bądź dla sterowników świateł.
Funkcje monitorowania sygnału są doskonałe, dając użytkownikowi bardzo wiele możliwości. Przewidziano funkcję "Split Cue" dla słuchawek, pozwalającą na dopasowanie tempa dwóch utworów.
Zestaw przycisków pozwala na monitorowanie wszystkich torów wysyłkowych Aux, zarówno wejść jak i wyjść. Jest tu także dedykowane wyjście Booth Monitor (np. dla perkusisty lub innego muzyka), z regulacją poziomu i przyciskiem MUTE. Jeden stereofoniczny miernik segmentowy LED pokazuje zawsze poziom sygnału na wyjściu Mix 1, a drugi - poziom sygnału wybranego do monitorowania. Urządzenie posiada dwa wyjścia słuchawkowe - jedno na płycie czołowej, drugie na płycie tylnej.

Jakość dźwięku
XONE:464 nie rozczarowuje w tej dziedzinie - poziomy szumów są bardzo małe, nawet po zastosowaniu głębokiej korekcji sygnału. Przesterowanie wejść nie daje zbytnich zakłóceń, co jest ważne, gdy na tym samym sprzęcie występuje gościnnie kilku DJ-ów! Gdy korektory są wyłączone, to co dostarczamy do wejść, jest przekazywane na wyjścia z dużą precyzją - konsoleta jest bardzo transparentna, nie koloryzuje sygnału. Mikser jest tak dobrej jakości, ze spokojnie mógłby pracować w rozgłośniach radiowych, z tym że oczywiście jego niektóre funkcje zdecydowanie przekraczają potrzeby tego typu zastosowań!

Podsumowanie
Miksery firmy Allen & Heath od lat pracują w studiach nagraniowych na całym świecie i mają wielu zagorzałych zwolenników wśród inżynierów dźwięku. Jednakże, ponieważ nawet najlepszemu może zdarzyć się wpadka, opisywane urządzenie zostało wielostronnie przetestowane. Jedyną wyraźną wadą jest to, że XONE:464 nie ma (poza cross-faderem) budowy modularnej. Nie ma wątpliwości, że taki mikser, w sprzyjających warunkach, mógłby pracować bez jakiejkolwiek awarii przez wiele lat. Ale wypadki się zdarzają. Wymiana jednego czy dwóch modułów kanałowych byłaby znacznie korzystniejsza dla użytkownika niż oddawanie do naprawy całego urządzenia.
Poza tym nie mam do opisywanego produktu żadnych zastrzeżeń. Jest doskonale wykonany, świetnie wygląda, posłusznie reaguje na polecenia użytkownika i ma naprawdę mnóstwo bardzo użytecznych i kreatywnych funkcji. Robi dokładnie to, czego się od niego wymaga - tak jak można się tego spodziewać po produkcie sygnowanym nazwą Allen & Heath. Przy cenie poniżej 7 tys. złotych, jest z pewnością wart tych pieniędzy. Jeżeli modularna konstrukcja nie jest najważniejsza, bez wahania mogę polecić ten produkt.

Tomasz Ciechanowski